Standpunt van Zythos over brouwerijen

ZYTHOS vzw
Ondernemingsnummer 480569969
Maatschappelijke zetel : Hoevestraat 30, 3850 Nieuwerkerken


TERUG NAAR DE ESSENTIE : EEN NIEUWE INDELING VAN DE BELGISCHE BIER- EN BROUWERIJWERELD


Op haar Algemene Vergadering van 29 januari 2005 te Herentals heeft de vzw Zythos een nieuwe indeling van de Belgische bier- en brouwerijwereld goedgekeurd. Samengevat komt de indeling die onze vereniging vanaf 7 maart 2005 (na afloop van het Zythos Bier-Festival) hanteert neer op het volgende, geformuleerd als standpunt van de vzw Zythos :


Zythos vzw onderscheidt in de Belgische bier- en brouwerijwereld drie categorieën van ondernemingen:
1. Brouwerijen: dit zijn ondernemingen die over eigen brouwinstallaties beschikken en deze ook daadwerkelijk gebruiken voor het brouwen van hun bieren;
2. Bierfirma’s: dit zijn ondernemingen die eigenaar zijn van een of meer eigen, originele bieren en deze als hoofdactiviteit zelf commercialiseren, maar zelf niet over een brouwinstallatie beschikken om ze te brouwen;
3. Bierhandelaars: dit zijn ondernemingen die zich hoofdzakelijk met het commer-cialiseren van bieren van anderen bezighouden.”



TOELICHTING


Inleiding: Probleemstelling – Waarom was een nieuwe indeling nodig?

Er is op dit ogenblik in ons land geen enkele duidelijkheid over de definitie van het begrip ‘brouwerij’ en over de criteria waaraan iemand moet voldoen om zich ‘brouwer’ te noe-men. Op de brouwerijlijst die Zythos tot eind 2004 hanteerde staan 135 namen. Het groot-ste deel daarvan zijn ongetwijfeld echte brouwerijen, d.w.z. plaatsen waar zich een brouw-installatie bevindt die effectief gebruikt wordt. Over andere brouwerijen is al geruime tijd een welles-nietes discussie bezig of zij nog wel op de lijst thuishoren omdat zij hun instal-laties niet (meer) zouden gebruiken om te brouwen en hun bieren elders laten produceren. Daarnaast bestaan er ook nog een hele reeks bedrijven en bedrijfjes die zich eveneens ‘brouwerij’ noemen, maar waarvan het zeker is dat zij zelf niet over een brouwinstallatie beschikken. Sommige daarvan noemen zich brouwerijhuurder en beweren dat ze zelf hun eigen bieren elders gaan brouwen. Andere laten hun bier gewoon in opdracht brouwen door een andere brouwer. Het probleem is, dat niet te controleren valt wie tot de ene en wie tot de andere categorie behoort. Er bestaan ernstige twijfels over de verhalen van ‘zelf brouwen’ die in de marketing van sommige bedrijven verspreid worden, wat geleid heeft tot ellenlange en onoplosbare discussies over wie er wel of niet bij de brouwerijen hoort. Zeker de laatste paar jaren is een duidelijke toename vast te stellen van nepverhalen over ‘zelf gebrouwen’ bieren, al dan niet in een ‘gehuurde brouwerij’. Die verhalen worden dan aangeduid als een onderdeel van de ‘marketingstrategie’, maar als ze onderzocht worden op echt waarheidsgehalte loopt men dikwijls vast en blijkt deze marketingstrategie in wer-kelijkheid op pure verzinsels te berusten.
In de Belgische bier- en brouwerijwereld heerst er momenteel dus een totaal gebrek aan transparantie en is zeer dikwijls niet meer duidelijk wie wat waar brouwt. Het leidt tot veel consumentenbedrog en betekent een aantasting van de authenticiteit van de Belgische bier-cultuur.

Wat doen we hiermee?

Wil men vermijden in de toekomst steeds opnieuw geconfronteerd te worden met einde-loze discussies over wie wel of niet een brouwer is, moet hier dus klaarheid geschapen worden. Als onafhankelijke consumentenvereniging heeft de vzw Zythos zich over de pro-blematiek gebogen en uiteindelijk een duidelijk standpunt ingenomen.
De gemakkelijkste oplossing was natuurlijk geweest iedereen op zijn woord geloven en alle bedrijven die een of meer originele bieren op de markt brengen en zich brouwerij noe-men ook als zodanig erkennen. Men zou dit een standpunt kunnen noemen dat zich con-centreert op het bier en zich geen vragen stelt over wie het brouwt of waar het gebrouwen wordt. Zythos gelooft niet dat dit zou bijdragen tot een oplossing van de chaos. Integen-deel, meer nog dan nu zou dit een bron kunnen zijn van eindeloze discussies en betwis-tingen, niet alleen bij de consumenten maar zeker ook bij de brouwers zelf.
Om uiteindelijk meer duidelijkheid en doorzichtigheid te krijgen heeft Zythos een op-lossing uitgewerkt die twee fundamentele wijzigingen in de vroegere visie aanbrengt:
1. Opgeven van het begrip ‘brouwerijhuurder’;
2. Creatie van drie categorieën in de bier- en brouwerijwereld.

1. Opgeven van het begrip ‘brouwerijhuurder’

Dit begrip werd indertijd door De Objectieve Bierproevers geïntroduceerd en nadien over-genomen door Zythos. Er wordt een brouwer mee aangeduid die, meestal om financiële redenen, niet zelf over een brouwuitrusting beschikt, maar wel een origineel, zelf ont-wikkeld bier wil brouwen en daarom een beroep doet op de installaties van een andere brouwerij. Hij huurt m.a.w. een brouwerij en gaat daar met eigen materialen en eigen personeel zijn bier brouwen, zonder enige tussenkomst of hulp van de eigenaar van de brouwerij of diens personeel.
Het principe van de ‘brouwerijhuurder’ in zijn pure vorm is verdedigbaar. De technische uitrusting van een brouwerij is een zeer dure aangelegenheid, waarvoor niet elke kandi-daat-brouwer het nodige geld heeft of een geschikte lening kan bekomen. Als men dan toch een eigen origineel bier op de markt wil brengen en eraan houdt het ook zelf te ver-vaardigen, kan het huren van een andere brouwerij een oplossing zijn. Het principe op zich is dus niet verkeerd.
Helaas is het juist in deze sector dat zich de laatste jaren een echte wildgroei heeft voor-gedaan en dat de consument geregeld geconfronteerd wordt met verhalen van mensen die zichzelf brouwerijhuurder noemen en beweren zelf te brouwen, maar het spel allerminst volgens de regels spelen. Vooral de basisvoorwaarde, dat het brouwen steeds zelf moet ge-beuren, zonder enige tussenkomst of hulp van de brouwerijeigenaar of diens personeel, wordt vaak niet gerespecteerd. Het grote probleem voor de consument is, dat hij de waar-heid van wat hem verteld wordt niet kan controleren: hij kan nu eenmaal niet bij elk brouwsel van elke echte of vermeende brouwerijhuurder naast de brouwketel staan om te zien of deze wel aan de regels voldoet.
Om deze reden geeft de vzw Zythos het begrip ‘brouwerijhuurder’ op en zal het niet verder hanteren.


2. Creatie van drie categorieën in de bier- en brouwerijwereld

Voor de indeling van de Belgische bier- en brouwerijwereld gebruikt Zythos vzw voortaan volgende begrippen:

a. Brouwerijen

Het woord brouwerij zal enkel nog gebruikt worden voor ondernemingen die zelf over een echte brouwinstallatie beschikken en deze ook daadwerkelijk gebruiken voor de productie van hun bieren. De benaming brouwerij wordt dus niet langer gekoppeld aan een persoon (fysieke of rechtspersoon) maar aan een plaats. Het betekent m.a.w. een terugkeer naar de essentiële betekenis van het woord brouwerij: “plaats waar bier gebrouwen wordt”.
Er wordt niet gekozen voor een zeer enge en fundamentalistische interpretatie. Die zou erop neerkomen dat geëist wordt dat een brouwerij elke liter van al haar bieren zelf brouwt in haar eigen installaties, en dit voor elke fase van het productieproces. Er zijn zeker brou-werijen die zo werken en zij zijn uiteraard de eerste die terecht de benaming brouwerij ver-dienen.
Realiteit is echter ook dat met een dergelijke strikte interpretatie er niet veel echte brouwe-rijen meer zouden overblijven in ons land. De bedrijven die door Zythos aangeduid worden als brouwerij, moeten hun eigen installaties regelmatig gebruiken om te brouwen, maar:
- moeten niet noodzakelijk elke liter van al hun bieren zelf brouwen. Er kunnen aanvaardbare redenen zijn (meestal capaciteitsproblemen) waardoor een brouwerij een deel van haar productie elders brouwt of laat brouwen.
- moeten niet noodzakelijk alle fasen van het brouwproces zelf uitvoeren, maar kunnen voor sommige fasen (bv. voor het bottelen, bij gebrek aan een eigen afvulinstal-latie) op een andere brouwerij beroep doen.

b. Bierfirma’s

In deze categorie worden de ondernemingen ondergebracht, die bewijsbaar over een of meer eigen originele bieren beschikken, maar zelf geen brouwinstallatie hebben om ze te brouwen. Zij doen dus de marketing en commercialisering van eigen bieren, maar de pro-ductie gebeurt elders. Daarbij wordt in het midden gelaten of dit produceren door henzelf gebeurt (de vroegere brouwerijhuurders) of door de eigenaar en personeel van de werke-lijke brouwerij zelf (al dan niet met de hulp van de recept- of merkeigenaar).
Essentieel om in deze categorie thuis te horen is dus het beschikken over een eigen, origineel bier en dit zelf commercialiseren als hoofdactiviteit. Of men het zelf elders brouwt, helpt bij het brouwen of gewoon laat brouwen doet niet ter zake. Belangrijk is dus wel dat de commercialisering van het eigen bier de hoofdactiviteit van de betrokken firma moet uitmaken. Verenigingen, cafés of bedrijven die een eigen origineel bier laten brou-wen, maar waarvan de commercialisering daarvan niet hun hoofdactiviteit is, vallen niet onder het begrip “bierfirma”

c. Bierhandelaars

Zoals de term het zegt zijn dit de bedrijven die gewoon handel drijven in bieren (en eventueel andere dranken). Er zijn een aantal bierhandelaars die in hun assortiment een zgn. ‘eigen’ bier aanbieden. In de meeste gevallen gaat het echter om niet meer dan een merknaam, die in werkelijkheid een etiketbier is van een ander bier. Waar het geweten of aantoonbaar is dat het gaat om een etiketbier, is er natuurlijk geen reden om deze bier-handelaar in een andere categorie onder te brengen. Zelfs indien het gaat om een bier volgens een eigen origineel recept, maar de commercialisering daarvan niet de hoofd-activiteit uitmaakt van het bedrijf, wordt dit niet beschouwd als een reden voor een upgrading tot bierfirma.

Slotopmerkingen

Deze indeling is bedoeld om een transparant kader scheppen voor de Belgische bier- en brouwerijwereld vanuit de visie van Zythos vzw. Hoe de brouwers zelf tegen de huidige chaos aankijken, en wie zich volgens hen al dan niet brouwerij mag noemen, is een zaak waarmee Zythos zich niet kan en mag inlaten. Het zou uiteraard een pluspunt zijn indien brouwers en consumenten tot een gemeenschappelijke visie zouden kunnen komen. Maar Zythos moet in elk geval op haar onafhankelijkheid kunnen staan en beslissingen en stand-punten kunnen innemen los van externe inmenging.
In heel deze discussie wordt ook geen uitspraak gedaan over het bier zelf (tenzij over zijn originaliteit). Op geen enkele manier wordt gesuggereerd dat de bieren van bierfirma’s minderwaardige producten zouden zijn in vergelijking met de bieren van echte brouwe-rijen. Integendeel, er zijn duidelijke voorbeelden te geven van bieren van bierfirma’s die inzake originaliteit, aroma’s en smaak veel hoger scoren dan sommige vlakke, neutraal-zoete producten van grote brouwerijen. De kwaliteit van de bieren staat hier dus niet ter discussie.